رفتار گمرک نسبت به اضافه و کسر تخلیه

1: در صورت ارایه مدارک قابل قبول گمرک ظرف مهلت مقرر و اثبات اینکه در کسر و اضافه تخلیه سوء نیتی در کار نبوده به موجب ماده واحده مصوب 79/08/11 در مورد اصلاح ارقام جرایم انتظامی برای هر عدل یا بسته اعم از کسر یا اضافه پنج هزار ریال مشروط بر اینکه در هر صورت کلا از پانصد هزار ریال تجاوز نکند.

2: در صورت عدم ارایه مدارک مورد قبول گمرک ظرف 6 ماه:

در مورد اضافه تخلیه به ضبط جنس اضافی اکتفا می شود و در مورد کسز تخلیه مبلغ جریمه برای کالای مجاز عبارت خواهد بود از یک برابر و نیم وجوهی که به ترخیص قطعی کالا تعلق می گیرد مشروط بر اینکه از یک برابر بهای سیف تجاوز نکند و در مورد کالای ممنوع الورود یا غیر مجاز جریمه معادل دو برابر بهای سیف کالا خواهد بود.

مسئول پرداخت جرایم فوق در مورد موسسات حمل و نقلی که نمایندگی در ایران دارند نمایندگی های مذکور خواهند بود و در مورد موسساتی که نمایندگی رسمی در ایران ندارند گمرک می تواند به منظور وصول جرایم احتمالی تامین لازم اخذ کند.

 

اعمال ماده 28 ق.ا.گ و نحوه عمل در کسر و اضافه تخلیه

پس از روشن شدن وضعیت کالای تحویلی یا تخلیه از نظر وجود کسر یا اضافه تخلیه بر اساس ماده 28 موسسات حمل با دریافت نسخه ای از صورت مجلس کسر یا اضافه تخلیه موظفند که ظرف 6 ماه اسناد و مدارک مورد قبول گمرک را در توجیه علت کسر یا اضافه تخلیه ارایه نماید.نمونه هایی از ارایه مدارک برای توجیه علت کسری و اضافی در عمل مورد قبول گمرک قرار گرفته است:

- ارایه مدارکی دال بر وجود کالای کسری در کشور مبدا که به تایید مقامات گمرکی محل و مقامات کنسولی رسیده باشد. بدیهی است مشخصات کالای مذکور از جهت وزن-تعداد-نوع کالا-علامت-صاحب کالا و ... با مشخصات مندرجات مانیفست باید مطابقت داشته باشد.

- ارایه گواهی فرستنده کالا یا موسسه کشتیرانی مبدا در مورد ارسال اشتباهی کالای اضافی که مثلا قرار بوده به مقصد دیگری بارگیری شود (مانیفست دیگری که همزمان یا قبل از مانیفست تحویلی باشد).

- ارایه گواهی مربوط به عدم امکان بارگیری کالای کسری در کانتینر یا کشتی ارسالی از موسسه کشتیرانی مبدا مشروط بر اینکه کانتینر دارای کالای کسری رسیده به مقصد موید این عدم امکان بارگیری باشد.

- ارسال بلافاصله کالای کسری با وسیله دیگر مشروط بر اینکه مشخصات کاملا تطبیق نماید.

- وجود کالای کسری یک کانتینر یا یک کامیون در کانتینر یا کامیون دیگری که همزمان به گمرک رسیده باشند.

- اثبات اعمال عملیات نجات توسط ناخدا یا راننده در مورد کسری کالا برای نجات بقیه کالا .

- وصول همزمان کالای کسری به گمرک دیگر به عنوان کالای اضافه تخلیه.

- اثبات عدم امکان تخلیه کالای کسری در اثر پارگی و شکستگی صندوق ها یا فاسد بودن کالا.

- تغییر در بسته بندی که موجب کسر یا اضافه شدن تعداد بسته می شود بدون اینکه در اصل کالایی اضافه یا کسر باشد.

 

اخذ صورت مجالس کسر و اضافه تخلیه

طبق ماده 39 آیین نامه ق.ا.گ هر گاه در موقع تحویل قطعی محمولات کشتی به گمرک یا بندر و تطبیق مندرجات اظهار نامه اجمالی و فهرست کل بار (مانیفست) ضمیمه, اختلافاتی از حیث تعداد بسته های تحویل شده مشاهده شود اعم از اینکه تعداد بسته های تخلیه شده زیادتر یا کمتر از تعدادی باشد که در اظهار نامه و فهرست کل بار (مانیفست) ضمیمه مذکور است , مراتب بلافاصله در صورت مجلسی که به اتفاق فرمانده کشتی یا نماینده موسسه کشتیرانی و ماموران مربوط گمرک یا بندر تنظیم و امضاء می شود و منعکس می گردد. در مورد چنین اختلافاتی نسبت به فرمانده کشتی یا موسسه کستیرانی طبق ماده 28 ق.ا.گ و مقررات قسمت ششم این آیین نامه رفتار می شود.

تعیین تکلیف بسته هایی که در جریان تخلیه آسیب دیده بوده یا آسیب می بیند

به موجب ماده 37 آیین نامه هر گاه در جریان پیاده کردن کالا از کشتی بسته یا بسته هایی به آب بیفتد اعم از اینکه از آب بیرون کشیده شود یا بیرون درآوردن آن مقدور نباشد ماموران بندر یا گمرک بلافاصله مراتب را با فرمانده یا افسر اول کشتی در 3 نسخه صورت جلسه و مشخصات بسته های به آب افتاده را در آن ذکر و امضاء می نمایند که یک نسخه را به فرمانده کشتی تحویل و دو نسخه دیگر ضمیمه اظهار نامه اجمالی می شود.

همین وظیفه در مورد بسته هایی که در حین تخلیه معلوم شود دارای شکستگی -پارگی بوده یا علامت روی آنها ناخوانا است نیز به موجب ماده 38 آیین نامه صدق می کند.

حضور و نظارت در تخلیه محمولات

به موجب ماده 36 آیین نامه مذکور صورت برداری از تعداد و مشخصات ظاهری یکایک بسته هایی که از کشتی خارج می شود باید هم از طرف بارشماران موسسه کشتیرانی (نماینده حمل و نقل) و هم از طرف ماموران بندر یا گمرک جداگانه روی برگه های بارشماری (تالی) به عمل آمده و در پایان هر نوبت کار برگه های مذکور (موسسه کشتیرانی و گمرک) با یکدیگر مقابله و به امضای آنان برسد و سپس تعداد بسته های تخلیه شده در فهرست خلاصه کار در 3 نسخه ثبت شود. سپس ماموران موسسه کشتیرانی و گمرک یا بندر مندرجات آن فهرست را امضاء و مبادله می کنند.

این فهرست با امضاء طرفین به منزله گواهی تخلیه کالا تلقی می شود و مسئولیت گمرک یا بندر نسبت به مقدار تخلیه شده به موجب فهرست از همین موقع شروع می شود و این اوراق در آینده برای واریز حساب فهرست کل بار ,ماخذ و ملاک قرار خواهد گرفت.

اصلاح اظهارنامه اجمالی یا تکمیل آن

چنانچه بعد از تسلیم اظهارنامه اجمالی ناخدا قصد تسلیم اظهارنامه یا مانیفست دیگری در اصلاح یا تکمیل اظهارنامه قبلی را داشته باشد در صورتی گمرک تقاضای اصلاح یا تکمیل را می پذیرد که تقاضای مذکور قبل از شروع عملیات تخلیه صورت گرفته باشد و در واقع این تقاضا بایستی قبل از تخلیه محمولات کشتی تسلیم شود.

در یک حالت استثنایی یعنی در شرایطی که فرمانده کشتی ثابت کند که به او دستوری رسیده است که بسته هایی که می بایست در کشتی بماند تخلیه شده یا برعکس, گمرک می تواند تقاضای اصلاح را بعد از تخلیه هم بپذیرد.

تنظیم و تسلیم اظهارنامه اجمالی

به موجب ماده 32 آیین نامه ق.ا.گ فرمانده کشتی پس از تکمیل دفتر مذکور مکلف است اظهارنامه اجمالی محمولات کشتی خود را که باید در بندر تخلیه شود در دو نسخه تنظیم و هر کدام از آنها به پیوست نسخه ای از مانیفست آن محمولات و یک نسخه از بارنامه هر ردیف از مانیفست  به مامور گمرک یا بندر تسلیم نماید.

وظایف متصدیان حمل و نقل بین المللی بعد از ورود به قلمرو گمرکی

قسمتی از وظایف متصدیان حمل در این بخش مربوط به ناخدا -خلبان و رانندگان وسایط نقلیه است که به گمرک وارد می شوند و بخش دیگر مربوط به شرکت های حمل و نقلی است که اصالتا یا وکالتا از سوی موسسه حمل و نقل بین المللی دیگری (تحت عنوان نمایندگی یا کارگزاری) مسئولیت انجام تشریفات گمرکی مربوط به کالای وارده را به عهده دارند.

الف: تشریفات قبل از اظهار کالا

1: اعلام ورود به قلمرو گمرکی و ثبت اطلاعات مربوط به نام کشتی و شماره و نوع محمولات آن در دفتر مخصوصی که از طرف نماینده اداره گمرک یا بندر در اختیار ناخدا قرار داده می شود (در موارد حمل دریایی).

به موجب ماده 29 آیین نامه ق.ا.گ با ورود کشتی به آب های ساحلی و در محدوده اسکله های مجاز بعد از اینکه اجازه ارتباط کارکنان کشتی با خارج از سوی ماموران بهداری صادر شد (از جهت رعایت مسایل بهداشتی و جلوگیری از اشاعه بیماری های مسری احتمالی) دفتری از سوی نماینده گمرک یا بندر به ناخدای کشتی تسلیم تا اطلاعاتی را که قبلا و در اعلام ورود خود (با بیسیم) به گمرک یا بندر اظهار داشته در این دفتر ثبت نماید.

این اطلاعات مربوط به موارد زیر است:

تاریخ ورود کشتی و شماره سفر-نوع-نام-پرچم-نام فرمانده-میزان ظرفیت بارگیری-بندر مبدا-مقصد-تعداد و وزن کالاهایی که باید تخلیه شود-تعداد بسته هایی که برای مقصد دیگر بوده و باید در کشتی بماند - تعداد کارکنان-مسافران-میزان آذوقه-اسلحه و مهمات-یا مواد منفجره یا محترقه یا مخدر یا سایر کالاهای ممنوع الورودی که در هر مورد از طرف گمرک به حمل کننده اعلام میشود.

وظایف متصدیان حمل و نقل قبل از ورود به قلمرو گمرکی

به موجب ماده 26 قانون امور گمرکی کلیه وسایط نقلیه (آبی-زمینی-هوایی) اعم از پر یا خالی می بایست ضمن تردد از راه های مجاز فقط به اسکله ها - لنگرگاه ها - فرودگاه ها - یا اولین گمرک مرزی ورودی وارد و تشریفات گمرکی مربوط به محموله یا خود وسیله نقلیه را انجام دهند.

تخلف از این مقررات جز در مواردی که قبلا (برای ورود از راه های غیر مجاز) از اداره گمرک مجوز کسب شده یا موارد اضطراری ,اعمال مجازات هایی است که در بخش تخلفات به آن اشاره خواهد شد.

بنابراین در این بخش متصدیان حمل و نقل بین المللی قبل از ورود به قلمرو گمرکی و در منطقه آب ها یا هوای تحت حاکمیت کشور فقط در مسیرهای مجازی که از ناحیه گمرک قبلا تعیین و اعلام می شود تردد یا توقف نمایند.

لازم به ذکر است همراه داشتن اسناد کالا در مسیر حمل به ویژه بارنامه و مانیفست که مشخص کننده مقصد حمل و مسیر آن است از تکالیف متصدیان حمل است.